2022 sep - Vacumeren, alles wat u moet weten

Vacumeren is een belangrijk onderdeel van de inbedrijfstelling van uw koel-, vries- of klimaatinstallatie. Het zorgt ervoor dat alle aanwezige niet condenseerbare gassen, zoals bijvoorbeeld lucht, stikstof en vocht uit de installatie worden verwijderd. U dient uw installatie te vacumeren na het afpersen (met droge stikstof, met inachtneming van de aanbevolen standtijd). Door af te persen en te vacumeren zorgt u voor een lekdicht systeem en minimaliseert u de kans op emissie van koudemiddelen.

Niet of onjuist vacumeren
Wanneer de installatie niet of onjuist is gevacumeerd, mengt de zuurstof, waterdamp en eventuele aanwezige stikstof zich met het koudemiddel. Dit heeft als gevolg dat het zogeheten kookpunt van het koudemiddel wordt verhoogd. Daardoor koelt of verwarmt, in geval van een lucht/warmtepomp, de installatie aanzienlijk slechter. Daarnaast is het gebruikte koudemiddel ook niet meer herbruikbaar.

Het niet of onjuist vacumeren van een installatie kan o.a. de volgende problemen geven:

  • Overmatige slijtage van de compressor door slechte smering.
  • Zeer hoge persdruk- en persgastemperatuur doordat niet condenseerbare gassen zich verzamelen in de condensor.
  • Verhoogd energieverbruik.
  • Kans op uiteenvallen van het koudemiddel en de smeerolie in de compressor.
  • Vocht (waterdamp) dat verstoppingen veroorzaakt doordat het expansie-orgaan dichtvriest.
  • (Put)roestvorming op stalen componenten in de installatie met koudemiddellekkage als gevolg.
  • Een filterdroger die eerder verzadigd raakt.

Vacuümpomp
Elke installatie is anders. Om met het vacumeren binnen een bepaalde tijdslimiet het gewenste resultaat te bereiken zult u de grootte van de vacuümpomp af moeten stemmen op de omvang van de installatie. In tabel 1 vindt u een overzicht van de benodigde vacuümpompcapaciteit voor koel-, vries- en klimaatinstallaties.

Voor vriesinstallaties is het aanbevolen om een grotere vacuümpomp te gebruiken. Voor grote installaties boven de 200 à 300 kW adviseren wij om twee ‘kleinere’ vacuümpompen, op twee (ver) uit elkaar liggende punten van de installatie, aan te sluiten. Dit is efficiënter dan het gebruik van één vacuümpomp met een groot slagvolume.

Tabel 1

Vacumeerdruk
De vacumeerdruk van een installatie is beschreven in de NEN-EN 378 en eist dat de druk tijdens het vacumeren onder de 270 Pa blijft (= 2 mm kwikdruk, = 2,7 mbar, = 2025 micron). U kunt de vacuümdruk aflezen op een elektronische vacuümmeter.

Na het vacumeren wordt er een ‘standtijd’ toegepast; de aansluiting naar de pomp wordt afgesloten en de vacuümpomp wordt uitgeschakeld. De vacuümdruk dient in alle gevallen minder dan 270 Pa te zijn. Is dit behaald dan wordt de installatie lekdicht bevonden en zijn er voldoende niet condenseerbare gassen verwijderd.

Vacumeertijd
Vacumeren brengt het kookpunt van het vocht in de installatie omlaag. Bij een grote installatie duurt het vacumeren langer dan bij een kleine installatie. Voor het berekenen van de vacumeertijd kunt u uitgaan van 1 uur per kilogram koudemiddelinhoud. Bij een installatie van 500 gram koudemiddelinhoud (R32: 500 g = Co2: 0,338 ton) kunt u dus uitgaan van een vacumeertijd van minimaal een half uur.

In tabel 2 vindt u een overzicht van de nodige eisen om te vacumeren.

Tabel 2


De benodigde vacumeertijd is afhankelijk van o.a. de vacuümpompcapaciteit, slangdikte en grootte van de installatie. U kunt de vacumeertijd verkorten door de schraderdrukker te verwijderen en te vacumeren met een 3/8” -of 1/2” vacuümslang. Bewezen is dat dit de snelheid met een vijfvoud vermeerderd. Om de schrader eenvoudig te verwijderen, kunt u gebruik maken van een schraderverwisselaar.

Vanwege de vele factoren die bij het vacumeren een rol spelen, is er geen richtlijn voor de exacte vacumeertijd beschikbaar. Ter beoordeling van het eindvacuüm is de enige juiste methode door de standtijd te handhaven en gebruik te maken van een (elektronische) vacuümmeter.

Vacuümpompolie
Een zeer belangrijk aandachtspunt bij een goed werkende vacuümpomp is de kwaliteit van de vacuümpompolie om het vacuüm, welke door de fabrikant is opgegeven bij het type vacuümpomp, te kunnen bereiken. Deze speciaal voor de vacuümpomp ontwikkelde oliesoorten bevatten tevens additieven tegen slijtage, corrosie, oxidatie en opschuimen van de olie in de vacuümpomp.

Buiten het smeren, koelen en de geluiddemping van de vacuümpomp, dient de olie als een afdichting tussen het pomphuis en de schotten die langs het huis schrapen. Doordat de pomp warm wordt, wordt de olie dunner en wordt er een dunne filmlaag gecreeërd die als afdichting dient tussen de schotten in de excentrisch geplaatste rotor en het pomphuis.

Bij de vacuümpompen van bijvoorbeeld Yellow Jacket geldt dat de tolerantie van de olie tussen de Teflon-fins en binnenzijde van de 2-traps kamer maximaal 1 micron mag zijn. Dit geeft aan hoe belangrijk het is om met schone olie te werken. Hoe meer verontreiniging in de olie ontstaat, hoe slechter de pomp zal vacumeren.

Een ander belangrijk doel van de olie is om gedurende het vacumeerproces de niet condenseerbare gassen op te nemen in de olie. Hierdoor gaat de olie er op den duur melkachtig uitzien en de laagst haalbare druk wordt dan niet meer bereikt. Dit is eenvoudig te controleren d.m.v. een vacuümmeter. Door een vacuümmeter rechtstreeks op de vacuümpomp aan te sluiten, is de juiste werking van de vacuümpomp te controleren voordat deze aangesloten wordt op de koelinstallatie.

Belangrijk is:

  • De juiste olievulling voor een goede werking van de vacuümpomp. De olievulling is, bij stilstand, af te lezen van het kijkglas op de vacuümpomp.
  • Periodieke vervanging van de olie.
  • Schone olie garandeert een kortere vacumeertijd en langere levensduur van de vacuümpomp.

Bij het vacumeren is het aanbevolen de vacuümmeter zo ver mogelijk van de pomp aan te sluiten op de installatie.



Centercon beschikt over een zeer uitgebreid assortiment vacuümpompen met bijbehorende oliën en geschikte elektronische vacuümmeters. Wij helpen u graag verder!

Wilt u meer informatie of advies?
Neem contact op met uw contactpersoon via 010 258 11 20 of stuur een mail naar sales@centercon.nl.

Al onze artikelen zijn te bestellen via de Mijn Centercon webshop en app
Heeft u nog geen inlogcode? Vraag deze gratis aan via onze website.

Downloads:
- Trainingsvideo: Installatietechniek: Hoe vacumeer je een koelinstallatie?
Folder 'Vacumeren, alles wat u moet weten'